ฮัจญ์จากประเทศไทย — ระบบโควตา ขั้นตอนสมัคร และค่าใช้จ่ายโดยประมาณ
อัปเดตล่าสุด 20 กรกฎาคม 2026
ฮัจญ์ (ฮัจย์) คือการเดินทางแสวงบุญที่สำคัญที่สุดในศาสนาอิสลาม — เป็นรุก่นที่ 5 ที่มุสลิมผู้มีความสามารถต้องปฏิบัติครั้งหนึ่งในชีวิต ณ นครมักกะฮ์ในเดือนซุลฮิจญะฮ์ บทความนี้อธิบาย ระบบโควตาฮัจญ์ที่ซาอุดีอาระเบียกำหนดต่อประเทศ ขั้นตอนการสมัครผ่านช่องทางทางการของไทย ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ และคำเตือนเรื่องมิจฉาชีพ
หมายเหตุสำคัญเรื่องตัวเลข: โควตาและค่าใช้จ่ายฮัจญ์ เปลี่ยนทุกปี เราจึงนำเสนอ กลไก ของระบบและ ช่วงประมาณการ พร้อมแนะนำให้ตรวจสอบตัวเลขล่าสุดกับหน่วยงานฮัจญ์ทางการของไทยเสมอ — ไม่ควรตัดสินใจทางการเงินจากตัวเลขในบทความทั่วไป
ระบบโควตาฮัจญ์ทำงานอย่างไร
ซาอุดีอาระเบียจำกัดจำนวนผู้แสวงบุญจากแต่ละประเทศด้วย ระบบโควตาต่อประเทศ เพื่อจัดการความหนาแน่นในพื้นที่ประกอบพิธี หลักเกณฑ์ที่ใช้มานานคือประมาณ 1,000 คนต่อประชากรมุสลิม 1 ล้านคน ของประเทศนั้น ๆ กำหนดโดยกระทรวงฮัจญ์และอุมเราะฮ์ซาอุดีอาระเบีย
สำหรับประเทศไทย โควตาในอดีตอยู่ใน หลักหมื่นต้น ๆ (ราว 10,000-13,000 คน) และปรับได้ทุกปีตามนโยบายซาอุดี ตัวเลขที่แน่นอนของแต่ละปีประกาศโดยหน่วยงานฮัจญ์ทางการของไทย — โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานโดยตรงก่อนวางแผน
โควตาเป็นโควตารวมของประเทศ แล้วกระจายผ่านคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด โดยจังหวัดที่มีประชากรมุสลิมหนาแน่น (โดยเฉพาะภาคใต้ — ปัตตานี ยะลา นราธิวาส สตูล สงขลา) มีสัดส่วนผู้สมัครสูง
ใครดูแลฮัจญ์ในประเทศไทย
การบริหารกิจการฮัจญ์ของไทยดำเนินการโดยหน่วยงานทางการร่วมกัน ได้แก่ สำนักจุฬาราชมนตรี (ผู้นำทางจิตวิญญาณ), กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย (บริหารกิจการฮัจญ์), คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยและคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด และกรมการศาสนา — การจัดสรรโควตา การรับรองตัวแทน และการออกวีซ่าฮัจญ์ทำผ่านระบบทางการเหล่านี้เท่านั้น
ขั้นตอนและช่วงเวลาสมัคร (รอบปีที่เกิดซ้ำ)
รอบการสมัครฮัจญ์เกิดซ้ำในรูปแบบเดียวกันทุกปี:
| ช่วงเวลา (โดยทั่วไป) | ขั้นตอน |
|---|---|
| ปีก่อนเดินทาง (ครึ่งหลัง) | เปิดยื่นความจำนงผ่านมัสยิด/คณะกรรมการอิสลามจังหวัด |
| ปลายปีก่อนเดินทาง | รวบรวมรายชื่อส่งหน่วยงานฮัจญ์ทางการ |
| ต้นปีที่เดินทาง | พิจารณา/ประกาศผลการจัดสรรโควตา |
| หลังประกาศผล | ผู้ได้รับสิทธิ์ชำระค่าใช้จ่าย ผ่านช่องทางที่หน่วยงานกำหนด |
| ก่อนเดินทาง 4-6 สัปดาห์ | อบรมเตรียมความพร้อม (manasik) + วัคซีนตามที่ซาอุดีกำหนด |
| เดือนซุลฮิจญะฮ์ | เที่ยวบินกลุ่มฮัจญ์ออกเดินทางจาก BKK (และ HKT, HDY สำหรับกลุ่มภาคใต้) |
วันที่แน่นอนเลื่อนทุกปี เพราะฮัจญ์ยึดปฏิทินจันทรคติ — เลื่อนเร็วขึ้นราว 11 วันต่อปีสุริยคติ ให้ยึดตามประกาศของหน่วยงานฮัจญ์ทางการเป็นหลัก
ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ
ค่าใช้จ่ายรวมต่อคน เปลี่ยนทุกปี ตามระดับแพ็คเกจ (หลัก ๆ คือระยะที่พักจากมัสยิดฮะรอม) ค่าเงิน และราคาบริการภาคพื้นในซาอุดี โดยทั่วไปอยู่ในหลักแสนบาทต่อคนสำหรับทริป 30-45 วัน ซึ่งรวมตั๋วเครื่องบินกลุ่ม ที่พักมักกะฮ์ + มะดีนะฮ์ รถภาคพื้น (มักกะฮ์-มินา-อารอฟะฮ์-มุซดะลิฟะฮ์) อาหาร ค่าบริการนำพิธี ประกัน และวัคซีน
ควรทำ: ขอ ใบเสนอราคาปัจจุบันจากตัวแทนที่ได้รับใบอนุญาต และตรวจสอบให้ชัดว่าราคานั้นรวมอะไรบ้าง (ที่พักกี่คืน ระยะจากฮะรอม อาหารกี่มื้อ เที่ยวบินสายอะไร) แทนการยึดตัวเลขทั่วไป ในบางปีหน่วยงานมีโครงการช่วยเหลือสำหรับผู้สูงอายุหรือผู้มีรายได้น้อย — ตรวจสอบเงื่อนไขของปีนั้น ๆ
เที่ยวบินฮัจญ์ — และข้อควรรู้เรื่องสิทธิผู้โดยสาร
เที่ยวบินในแพ็คเกจฮัจญ์โดยทั่วไปเป็น เที่ยวบินเช่าเหมาลำ (charter) บน Saudia (SV) หรือ Thai Airways (TG) บินตรง BKK-JED บางกลุ่มใช้สายการบิน Gulf ที่มีการต่อเครื่อง — ตั๋วรวมอยู่ในแพ็คเกจแล้ว ไม่ต้องจองเอง ผู้แสวงบุญมักได้ baggage uplift (Saudia ราว 46 กก. + น้ำซัมซัม 5 ลิตรตามที่สายการบินประกาศ)
⚠️ ข้อควรรู้เรื่องสิทธิผู้โดยสาร: เที่ยวบินเช่าเหมาลำฮัจญ์ทำสัญญาผ่าน หน่วยงานฮัจญ์ + ตัวแทนจัดทัวร์ ไม่ใช่สัญญาโดยตรงกับสายการบินแบบเที่ยวบินประจำ ดังนั้นการเรียกร้องสิทธิกรณีเที่ยวบินล่าช้า/ยกเลิก ไม่เข้าข่ายกลไก EU261 / GACA แบบเที่ยวบินประจำ และบริการเคลมอัตโนมัติเช่น AirHelp มักไม่ครอบคลุมเที่ยวบินเช่าเหมาลำเหล่านี้ ช่องทางแรกในการร้องเรียนคือหน่วยงานฮัจญ์และตัวแทนที่จัดทริป ไม่ใช่สายการบินโดยตรง (เที่ยวบินประจำสำหรับคนงานที่กลับบ้านเป็นคนละกรณี — ดู สายการบิน GCC ที่ TOEA แนะนำ)
คำเตือน — ระวังมิจฉาชีพ “ตัวแทนฮัจญ์”
มิจฉาชีพมักอ้างเสนอโควตาฮัจญ์ราคาถูกหรือ “ลัดคิว/ข้ามระบบทางการ” — อย่าเชื่อ
- โควตาฮัจญ์ อยู่ที่หน่วยงานฮัจญ์ทางการเท่านั้น วีซ่าฮัจญ์ออกผ่านระบบที่หน่วยงานทางการส่งให้ซาอุดี
- ตัวแทนที่ขายแพ็คเกจฮัจญ์โดย ไม่ได้รับใบอนุญาต = ผิดกฎหมายและมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกหลอก
- ตรวจสอบรายชื่อตัวแทนที่ได้รับอนุญาตกับหน่วยงานฮัจญ์ทางการก่อนโอนเงินทุกครั้ง
- หากสนใจ อุมเราะฮ์ (ทำได้ตลอดปี ไม่จำกัดโควตาแบบฮัจญ์ และจองเที่ยวบินได้อิสระ) ดู อุมเราะฮ์จากกรุงเทพฯ
หากไม่ได้โควตาฮัจญ์ปีนี้
- สมัครใหม่ในรอบปีถัดไป (หลายคนรอคิวหลายปี)
- พิจารณา อุมเราะฮ์ ในระหว่างรอ — เป็นการแสวงบุญย่อยที่ทำได้ตลอดปี ไม่ต้องผ่านระบบโควตาฮัจญ์ และเที่ยวบินจองได้เอง
อ่านต่อ
- ฮัจญ์สำหรับครอบครัวไทย — โควตา ที่พัก และการวางแผนกลุ่ม
- อุมเราะฮ์จากกรุงเทพฯ: ค่าตั๋ว สายการบิน ขั้นตอน
- เส้นทาง GCC + ฮัจญ์/อุมเราะฮ์ จากประเทศไทย
Sources / แหล่งอ้างอิง
- กระทรวงฮัจญ์และอุมเราะฮ์ ซาอุดีอาระเบีย (Saudi Ministry of Hajj & Umrah) — ระบบโควตาต่อประเทศและนโยบายผู้แสวงบุญ
- กรมการศาสนา (Department of Religious Affairs) — กิจการศาสนาอิสลามและการประสานงานฮัจญ์ในไทย
- สำนักจุฬาราชมนตรี / กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย / คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย — การบริหารกิจการฮัจญ์ การจัดสรรโควตา และการรับรองตัวแทน (ตรวจสอบประกาศทางการของปีนั้น ๆ)
- สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) — การกำกับเที่ยวบินเช่าเหมาลำฮัจญ์และมาตรฐานความปลอดภัยผู้โดยสาร
- Saudia — Zamzam & pilgrim baggage — สิทธิ์กระเป๋าและน้ำซัมซัมสำหรับผู้แสวงบุญ
Last verified: 2026-07-20 — โควตาและค่าใช้จ่ายเปลี่ยนทุกปี ตรวจสอบกับหน่วยงานฮัจญ์ทางการของไทยและตัวแทนที่ได้รับใบอนุญาตก่อนสมัครหรือชำระเงิน